محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
213
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
در خدمتش باشند . خرج سالانه او به مبلغ گزافى پرداخت گردد . و همهء املاك او و املاك متعلقانش در غرناطه از هر باج و خراجى معاف باشند . پادشاه و ملكه قشتاله ملزم به نگهداشت اين معاهدات هستند و پس از آن دو اعقاب آنها چنين الزامى را به عهده خواهند داشت و سرانجام آنكه پاپ با اين عهود توافق كند « 10 » . البته هنوز اندك زمانى نگذشته بود كه ابو عبد الله الزغل احساس كرد كه نمىتواند اين وضع اهانتبار را تحمل كند . ازاينرو با گرفتن مبلغ گزافى از فرناندو همهء حقوق و امتيازات خود را به او داد و به كشتى نشست و به مغرب رفت . نخست در وهران فرود آمد سپس راهى تلمسان شد و در آنجا باقى عمرش را در حسرت و ندامت سپرى ساخت . اعقاب او مدتها به « بنى سلطان الاندلس » معروف بودند . بسيارى از بزرگان كه يقين كرده بودند عصر اسلامى اندلس به پايان رسيده است با او همراه شدند . « 11 » صاحب اخبار العصر روايتى نقل مىكند به اين مضمون كه عمل ابو عبد الله الزغل در تسليم قلمرو خود به پادشاه قشتاله نوعى خيانت عمدى بوده است . او و سردارانش همهء بلاد تحت تصرف خود را در مقابل مبلغى به قشتاله فروختند . الزغل چنين كرد تا از برادرزاده خويش امير ابو عبد الله محمد بن على صاحب غرناطه انتقام بستاند « 12 » . البته ما با سابقهاى كه از عزم و شهامت و غيرت و اسلامخواهى ابو عبد الله الزغل در خلال تاريخ محنتاثر اين ايام سراغ داريم نمىتوانيم اين تهمت را بپذيريم . الزغل تسليم موقعيتى شد كه از آن گزير و گريز نداشت و راه رهايى از آن بر رويش بسته شده بود .
--> ( 10 ) . . 84 . P . dibi orimeR y rapsaG . 21 . II . R . P sacnamiS ed lareneG ovihcrA ( 11 ) . اخبار العصر ص 31 . المقرى نفح الطيب ج 2 / ص 613 ، 614 . و نيز رجوع كنيد به : . 582 . P , dibi ttocserP ( 12 ) . اخبار العصر ص 32 .